De ziel in het bloed
Ana Paula Maia
Luguber en liefdevol
Doe eens gek, ga als veganist een boek over een slachthuis lezen. Ik heb werkelijk geen idee waarom ik dit boek oppakte, anders dan dat het de enige vertaling was van deze schrijfster en omdat ik door de beschrijving op de achterflap vermoedde dat het boek een aanklacht was tegen de vee-industrie. Daar wordt de collectieve zelfmoord van een kudde koeien genoemd als mysterie.
Het is een vreemd boek, de schrijfstijl is heel rechttoe rechtaan, ik zou het 'vierkant' noemen, maar ik heb gemerkt dat ik onwijs slecht ben in het omschrijven van schrijfstijlen, anders dan met onbegrijpelijke termen als 'vierkant'. De verteller is de daadwerkelijke doder van de koeien. Hij slaat met een enorme moker midden op het voorhoofd van de dieren, waardoor ze meteen dood zijn. Bizar dat ik daarover als veganist lees of wil lezen. De onderliggende toon is die van respect voor de koe. De slachter doet dit werk alleen omdat hij het nu eenmaal doet, hij er goed in is en hij ook verder niet echt iets kan. Zo simpel is het leven dan ook wel weer. Het staat hem wel tegen, die dieren te doden, en hij heeft contact met ze voordat hij het doet.
'Iedereen heeft bloed aan zijn handen, wie doodt en wie eet. Niemand gaat vrijuit.'
Het was op een vreemde manier een sympathiek boek, een sympathieke verteller. Ergens is het juist door die blik vanuit de kern, vanuit binnen, achter de schermen van het slachthuis, zo indringend. Ik denk dat ik de boodschap interpreteer als dat de slachter dan wel degene is die de laatste handeling verricht om een dier te doden, maar dat de persoon die de biefstuk bestelt even schuldig is aan diens dood. Als vleeseter kan je net zo goed zelf in die slachterij gaan staan. Je bent net zo schuldig.
De ziel in het bloed is de enige Nederlandse vertaling van de Portugese schrijfster Ana Paula Maia, die met een ander boek de shortlist van de Women's Prize for Fiction bereikt (ze won niet).
Recent werd nog maar eens heel duidelijk dat het echt nodig is om bewust te zijn van de (kleinere) zelfstandige literaire uitgeverijen, want HetMoet viel om. Ik heb drie boeken uit hun opheffingsuitverkoop besteld en dat voelde best lullig. Ik had maar een keer eerder een boek van hun besteld. Binnenkort maak ik eens een artikel rond de wellicht wat onbekendere uitgeverijen.
De ziel in het bloed van Ana Paula Maia verscheen in 2019 bij Zirimiri Press, in een vertaling van Maartje de Kort.
