Liefde: boeken over boeken
Literaire postkaarten
De comics van Tom Gauld hebben zo'n eigen stijl dat je ze vast snel herkent. Gauld tekent voor The Guardian over allerlei onderwerpen, maar vooral ook literatuur en wetenschap. Hij maakte ook twee graphic novels, Mooncop en Goliath (het verhaal van David en Goliath vanuit het perspectief van de reus). Dit boekje bestaat uit 50 literaire postkaarten en is eindeloos bladerbaar (nee gek, die ga ik niet opsturen, joh!). Als je ooit een cadeau nodig hebt voor een boekenliefhebber en je weet echt even niks, grijp dan een Tom Gauld. Zijn comics zijn grappig, intelligent, actueel en duidelijk van een liefhebber zelf.
The Snooty Bookshop van Tom Gauld verscheen in 2018
Boeken over boeken over boeken
Mijn exemplaar van Vergeten boeken van Ed Schilders (ondertitel: Literaire curiosa en rariora, boekenvrienden en bibliomanen) is een afgeschreven bibliotheekboek dat ik in 2003 in de bibliotheek van Hengelo kocht. Erin beschrijft hij onder andere een ander boek over boeken, The Book about Books (jawel, thé) van Holbrook Jackson. Ook bekend als The Anatomy of Bibliomania (en dat boek heb ik natuurlijk ook). Schilders noemt het een gevaarlijk boek, omdat het 'perfect demonstreert welke extatische vormen een leven met boeken kan aannemen.' Eindelijk erkenning! Dankzij Vergeten boeken maak je kennis met 'een aantal zeer merkwaardige personen, verzamelaars en schrijvers'.
Vergeten boeken van Ed Schilders verscheen in 1986 en is nieuw niet meer verkrijgbaar, maar op boekwinkeltjes.nl vind je een dozijn exemplaren.
De dichter is niet altijd een kwibus
Een hele tijd heb ik het fantastisch gevonden om te schatgraven op boekenmarkten, in antiquariaten en in kringloopwinkels. Vrij tevergeefs overigens, want oude boeken zijn vrijwel nooit iets waard. Niet in geld althans. Dit kleine, grappige boekje heeft als ondertitel 'Herinneringen van een lezer'. Door het schrijven van dit artikel kom ik er pas achter dat er twee delen van deze titel zijn en ik waarschijnlijk het tweede deel bezit (staat nergens in het boekje aangegeven). Ik heb het jaar van uitgifte moeten uitrekenen, want dat staat alleen in Romeinse cijfers aangegeven. En mijn editie heeft een omslag die ik nergens online kan vinden. Vrolijke gele en groene strepen, verstevigd met transparant plakband door een van de vorige eigenaren. Het boekje geeft ons de wetenschap dat het met poëzie nu niets beter of slechter gaat dan ruim zeventig jaar geleden, want men hoort (destijds") 'nog altijd klagen, dat gedichten gekocht noch gelezen worden, tenzij dan op kleine schaal door enkele fijnproevers.'
Ook deze observatie is zeker niet onherkenbaar: 'Het gros der lezers vergt alles van het boek, bijna niets van zich zelf. Wat staat daar op de eerste bladzijde; een lange zin, een gedachte die navorsing vereist? Weg met dat taaie boek. Het is vervelend en zwaar op de hand, het is onbegrijpelijk en dus onzinnig.' Fantastisch toch?!
Mensen en Boeken van J. Tersteeg verscheen in 1952 en is via boekwinkeltjes.nl nog te verkrijgen.
Triviale lektuur
Ook in dit boek vinden we actuele waarheden, zoals 'Het is natuurlijk niet waar dat de bestseller altijd triviale lektuur is, zij het dan dat het meestal wel zo is. Er zijn voldoende uitzonderingen te noemen, maar het blijven uitzonderingen.' Als voorbeelden van die uitzonderingen worden vervolgens Buddenbrooks van Thomas Mann genoemd en The Old Man and the Sea van Ernest Hemingway. Echt hilarische en ware uitspraken in dit boek, zo ook: '[...] de massa kan nooit gelijk hebben, ook al klinkt het dan on-democratisch. Voor de waardebepaling van een boek behoeft men misschien geen democraat te zijn.'
Omgang met boeken van Wim J. Simons verscheen in 1965 en is via boekwinkeltjes.nl te vinden.
Literaire roddels
Dit is het vijfde en laatste boek van dit overzicht en het is ook het vijfde boek van een man. Al die decennia geleden schreven niet zo heel veel vrouwen over boeken, althans, er werden geen boeken van gemaakt. Afsluiten met een boek vol vrouwonvriendelijke uitspraken maakt het helemaal fraai af. Zoals Carmiggelt adviseert bij een gesprek met een meisje op een literaire bijeenkomst (de eerste oplossing is liegen, dan bluffen): 'Als dit u te ingewikkeld is, kunt u het gedurende de Boekenweek ook wagen tegen het meisje te zeggen: 'Lezen? Nooit. Als ik dat doe val ik meteen in slaap.'
Het boek bevat een eindeloze verzameling ontmoetingen met andere auteurs (zoals de 22-jarige Gerard Reve bij Het Parool), dus als je lekker geroddel wilt lezen, dan is er dit boek.
Met de neus in de boeken van Simon Carmiggelt, met illustraties van Peter van Straaten verscheen in 1979 en is te vinden op boekwinkeltjes.nl.
... en ook nog even dit:
Toen alle muren bezet waren en alle kasten vol waren, knutselde onze favoriete lokale klusser een draaibare kast onder onze open trap in de woonkamer. Het werd de plek voor al mijn boeken over schrijven en boeken over boeken. Wie echt hoteldebotel is van boeken, leest ze niet alleen graag, maar wil ook alles weten óver ze. En boeken over boeken zijn er. Veel. Heel veel. Obscuur, populair, oud, nieuw, slecht, goed, mooi, lelijk, boeiend, saai. Ok, nee, dat eigenlijk zelden. Ik grijp in mijn geheime draaikast en stel een paar boeken aan je voor.