De Dag van Tien Eerste Hoofdstukken
Na mijn geweldig leuke avontuur twee weken geleden met tien korte verhalen uit tien verschillende bundels, nam ik me voor snel weer zo'n dag te plannen. De Dag van Tien ... kun je op allerlei manieren invullen. Korte verhalen werken heel fijn en goed, want je hebt dan tien afgeronde stukken fictie van tien verschillende auteurs tot je genomen. Dit weekend probeerde ik het met tien eerste hoofdstukken uit recent aangeschafte boeken en dat was ... je raadt het al, alweer een geweldige beleving!
Mijn voornemen is om dit telkens te doen met elke nieuw aangeschafte stapel, voordat de boeken in de kasten verdwijnen. Het kan met tien eerste hoofdstukken uit non-fictie boeken, een Nederlandstalige special, een mix, alleen weird fictie, van alles kan, als het maar leuk is.
In onderstaande stukken citeer ik telkens de eerste en de laatste zin van het eerste hoofdstuk. Soms zijn ze hilarisch, soms heb je dan meteen een idee van het soort boek dat je te pakken hebt en soms zegt het helemaal niets.
Gevonden familie en noodles
Staybehind’s body was moving before he woke up, driven by fear and algorithms.
Annalee Newitz debuteerde in 2017 met de roman Autonomous. In oktober volgt een vierde boek. Het boek waarmee ik deze Dag open is haar enige novelle, Automatic Noodle. Vorig jaar verscheen ook een anthologie die ze met twee andere schrijvers samenstelde, We Will Rise Again, speculatieve verhalen over politiek protest, verzet en hoop. Al haar boeken scoren erg goed in het verzamelen van plekjes op longlists en shortlists, maar tot nu toe is daar nog niet veel winst uit voortgekomen. Eind augustus maakt ze kans op een Hugo Award voor beste novelle voor Automatic Noodle, waarmee ze ook genomineerd is geweest (maar niet won) voor de Nebula en Locus Awards.
Newitz schrijft vaak over AI en zelfbewuste robots of andere vreemde wezens. In Automatic Noodle komen een paar gedeactiveerde robots weer online in de volledig verlaten keuken waarin ze allemaal werkten. Nu hun menselijke eigenaars ervan door zijn gegaan en niemand hun vertelt wat ze moeten doen, besluiten ze te doen waar ze het best in zijn. Lekkere noodles maken voor de inwoners van San Francisco. In dit eerste hoofdstuk worden ze, na een offline slaap van zes maanden, wakker in een enigszins overstroomde keuken en proberen ze uit te vinden wat er in hemelsnaam gebeurd is. Het boek gaat over gevonden familie, community, zelfbeschikkingsrecht en identiteit. Hun stress over hun volgende maandloon is voelbaar, ook zij hebben periodieke kosten om te kunnen blijven bestaan.
Deze kennismaking met Staybehind, Chayenne, Sweetie en Hands doet denken aan de Murderbot Diaries van Martha Wells (in Nederlands vertaald in e-only en verwerkt in een Apple TV-serie). Het is cozy sciencefiction, maar zonder al te lollig te zijn en met best wat serieuze thema’s, zoals zelfbeschikkingsrecht. In dit boek is California afgescheiden van de VS en heeft er een oorlog gewoed. Heel veel meer weet ik nog niet na dit eerste hoofdstuk, maar ik wil graag verder lezen! Het boek telt 163 bladzijden.
Then he smoothed out a rectangular self-inflating mattress, which sipped air and swelled up like a corpse.
Annalee Newitz | Automatic Noodle | Cozy scifi | 163 p. | 2025
I'm you now. We all are.
The tick was… existing, doing tick things in a tick world, unaware that he was a tick, or that he even was.
Het tweede boek van De Dag van Tien Eerste hoofdstukken. Heel korte hoofdstukken. Briljant eerste hoofdstuk. Geweldig geschreven, leest heel fijn en soepel. Een sciencefictionroman over samensmelten van bewustzijnen tot iets ... iets nieuws.
Het is de eerste Neuvel die ik lees en ik vind de schrijfstijl heel erg aangenaam. Sylvain Neuvel is een Canadese schrijver en The Many is zijn eerste standalone roman. Hiervoor schreef hij twee trilogieën, waarvan er eentje deels (alleen de eerste twee delen) in het Nederlands vertaald is, Themis Files en Take Them to The Stars. Van beide reeksen heb ik enkele boeken staan, die ik nu wel heel erg geneigd ben op te pakken.
Dit boek lijkt onder het type vreemde scifi te vallen waar ik dol op ben. Er gebeuren ontzettend vreemde dingen, die niemand ooit voorzien had en waarvan niemand weet wat ze ermee aan moeten vangen.
I. Hunger
Sylvain Neuvel | The Many | scifi | 300 p. | 2026
Connectie door eeuwen heen
A dozen drones buzzed right in my face when I got there.
Down in the Sea of Angels is de tweede roman van auteur Khan Wong. Ik heb werkelijk geen idee meer hoe ik op het idee kwam dit boek aan te schaffen, het is qua beschrijving eigenlijk wat te ‘soft’ voor mij. Meestal weet ik nog waar ik de inspiratie voor elk boek vond (een blurb van een andere auteur, een recensie, een melding in een nieuwsbrief), maar deze is een beetje een vreemde eend in de bijt.
Het boek gaat over een psion, een vrouw die van elk voorwerp dat ze aanraakt de volledige geschiedenis kan zien. Het is het jaar 2106, psions zijn enkele decennia ervoor ‘ontwaakt’. Maida gaat na haar (heel lange) psion-studie werken bij een soort archeologiebedrijf. Daar komt ze in aanraking met een theekopje, dat haar verbindt met een slachtoffer van sex-trafficking in 1906 en een techdesigner en hedonist in 2006. In dit eerste hoofdstuk is daar allemaal nog geen sprake van, ze maakt kennis met haar collega’s, voelt zich awkward en bekeken. Psions zijn nog wel enigszins zeldzaam en ze hebben allemaal andere soorten krachten, dus haar ‘kunstje’ is nog wel een beetje opvallend. Ondertussen ontdekt ze een politiek plan om alle psions hun autonomie te ontnemen en hun krachten te gebruiken voor eigen belang.
Nogmaals, geen idee waar ik dit boek vandaan heb (nou ja, het komt van Godert Walter), het is vrij ‘romannerig’ heb ik het idee. Maar ik hou best van een beetje psychische krachten in een verhaal. Het is lekker geschreven, een tikje melodramatisch, maar dat past wel bij het boek, voorspel ik. Bijna 400 bladzijden! Ha, vroeger vond ik dat een dun boek.
My ability gave me windows into the past, but I walked into the future just like everyone else.
Khan Wong | Down in the Sea of Angels | fantasy | 368 p. | 2025
Rocket zoekt een bijbaantje
Skotch wakes up feeling dumb.
Adrian Tchaikovsky is een Britse schrijver met een enorme lijst boeken op zijn naam. Hij debuteerde in 2008 met het eerste deel van de uiteindelijk tien delen tellende reeks Shadows of the Apt. Nu, nog geen twintig jaar verder, heeft hij meer dan een dozijn reeksen op zijn naam staan, is zijn tiende standalone aangekondigd, schreef hij bijdragen voor handenvol bestaande series, zoals Warhammer, en zwerven er hier en daar nog wat novelles en losse verhalen rond, sommige in e-only. De beste man produceert zo ongelooflijk veel en snel. Hij wordt ontzettend vaak genomineerd voor de grote prijzen. Het is bijzonder dat hij nooit is opgepakt voor Nederlandse vertalingen tot Iceberg Books hem in 2023 oppakte. Wellicht omdat hij niet per se heel toegankelijk en licht schrijft.
Ik heb zelf helemaal nog niet zo veel van hem gelezen, volgens mij alleen het fantastische Dogs of War (eerste deel van de gelijknamige – tot nu toe – trilogie) en de novelle Made Things. Martijn las al veel meer van hem.
Green City Wars is zijn negende standalone, een roman van 350 bladzijden over een wasbeer met de naam Skotch, die leeft in een ‘groene stad’. De mensheid is in staat geweest haar enorme ecologische voetstap drastisch te verkleinen en leeft in groene steden, prachtige oases van luxe. Ze willen niet vermoeid worden met vervelende klusjes, dus hebben ze kunstmatige verbeterde dieren ingezet om de riolen in te gaan, de lantaarnpalen in, om dingen te repareren, schoon te maken, afval te verwijderen. Alles ongezien, ’s nachts, want de prachtige façade voor de mensen mag niet gebroken worden. Skotch heeft momenteel geen werk en hij heeft wel dringend zijn ‘druppels’ nodig. Een soort ampules om zijn gegeven kunstmatige intelligentie op peil te houden. Doet hij dat niet, dan wordt hij dom, dierlijk, verliest hij zijn spraak en zal hij niet kunnen overleven op deze plek.
Tchaikovsky gooit zijn lezers zo in het midden van een stad vol termen, namen, bijzonderheden. Hij neemt je niet bij de hand, geeft je geen rondleiding en legt je niets uit. Daarbij gebruikt hij ook afgebeten zinsconstructies, passend bij het karakter van Skotch, denk ik zo. Het is niet heel toegankelijk, je moet er best even voor werken, maar het is wel erg goed. De ‘grit’ van de stad, met die mooie, schone dekmantel, terwijl er miljoenen verminkte dieren onder de grond en achter de schermen die droom in leven houden, wordt buitengewoon mooi geschetst.
Ik kan het niet helpen Rocket voor me te zien, de eveneens omgeknutselde wasbeer uit de Guardians of the Galaxy-films.
This is how Skotch returns to the bosom of the company that made him.
Adrian Tchaikovsky | Green City Wars | scifi | 350p. | 2026
FOMO had me te pakken
‘Fouten zijn noodzakelijk, nuttig als brood en vaak ook mooi’, luid een uitspraak van de beroemde Italiaanse kinderboekenschrijver en pedegoog Gianni Rodari.
Van het vijfde boek op deze Dag van Tien Eerste Hoofdstukken (die is misschien niet helemaal red vanwege een onbedoeld middagdutje van enkele uren ...) las ik meerdere hoofdstukken omdat ze elk maar net een pagina lang zijn. Ongecorrigeerde proeven van Stefano Bartezzaghi is een boek boordevol fouten. Niet door slechte redactie, maar als codetaal om een mysterie op te lossen.
Ik was benieuwd naar dit nieuwigheidje, maar eigenlijk is de lol er al wel af na deze eerste paar hoofdstukken. Ik ben benieuwd of je ook een beetje lekker door kunt lezen en het zonder die puzzel alsnog een leuk verhaal is.
Debbie, stop op hypetreinen te springen!
Weet je wat het enige foutje is die een corrector nooit weet te corrigeren? Het werk dat hij of zij heeft gekozen.
Stefano Bartezzaghi | Ongecorrigeerde proeven | puzzelcrimi | 170p. | 2025
Het disfunctionele gezin
The gnat situation in the church was getting out of hand.
Het zesde boek van deze Dag van Tien Eerste Hoofdstukken is Lost Lambs van Madeline Cash. Het is vorige maand ook in vertaling uitgekomen als Verloren schaapjes. Na het vorige boek met alle bewuste taalfouten raakte ik wat in de war door 'extermignate' en 'dognate', maar ik denk dat dat een geintje was gericht op het 'gnat'-probleem (vliegjes, mugjes) waarmee het boek opent. Ik ben erg benieuwd hoe de vertaler dat opgelost heeft.
Het boek is 320 bladzijden lang en hilarisch, heel lekker geschreven, heel leuke schrijfstijl. Het gaat over drie dochters in een gezin dat een beetje in moeilijkheden is, vooral sinds de ouders hun huwelijk open hebben gegooid. Het centrale thema is disfunctionele gezinnen, lijkt de achterflap te vertellen.
Hier heb ik echt zin om verder te lezen, heerlijk boek, zo grappig! Het is Cash’ debuutroman. Er is een bijna gelijktijdig, maar net iets eerder, boek verschenen in 2026, maar dat is een roman-in-verhalen, dus ik denk dat ze daarom dit haar debuut noemen.
He locked the great doors and strode through the parking lot, where he knelt and plucked a pocketknife from the left rear tire of the church van.
Madeline Cash | Lost Lambs | literaire fictie | 320 p. | 2026
Fantastische opening
What a lovely home I found myself plummeting toward, acquiring, as I fell, arms, hands, legs, feet, all of which, as usual, became more substantial with each passing second.
George Saunders is vooral een schrijver van korte verhalen, geloof ik. Vigil (in Nederlands vertaald als Sterfbed) is pas zijn tweede roman, na toch al wel vijf verhalenbundels. Het enige wat ik ooit van hem las was Fox 8, een novelle (Vos 8 in NLs). Heel bijzondere stijl, prachtig verhaal dat ik maar niet kan vergeten.
Vigil is een dunnetje, slechts 172 bladzijden dik. Het doet me een beetje denken aan A Christmas Carol, waar Ebenezer Scrooge wordt bezocht door drie geesten die hem duidelijk maken dat zijn egoïstische instelling niet heel lekker valt bij anderen. Scrooge komt tot inkeer.
Vigil opent met de val uit de lucht van Jill. Geen zorgen, ze doet dit voor de 343e keer en ze is wel eens ongelukkiger geland. Jill komt opnieuw iemand het leven na de dood in begeleiden. Haar huidige cliënt is echter anders dan alle anderen. Deze rijke man heeft nergens spijt van, hij leefde een geweldig leven en is trots op wat hij gedaan heeft, denkend dat hij de wereld beter achterlaat dan aantrof.
Hoe het verder loopt, weet ik natuurlijk nog niet, Jill is geland, heeft even gekeken bij haar cliënt, maar is net iets te vroeg. Gelukkig maar, want een collega van haar wil even een momentje alleen met de net overleden olietycoon. Hij leest duizenden pagina’s gibberish voor, waarvan het mij op dit moment nog onduidelijk is wat daar de betekenis van is. Jill krijgt al wel door dat haar cliënt niet een routineklusje zal worden.
Heerlijk geschreven, zo grappig, heel slim en vlot.
What beast? I said.
Quelle horreur! He cried.
And then was gone again.
George Saunders | Vigil | weird lit | 172 p. | 2025
Dexter in Japan
In the house behind the ferns, there was a man, and a murderer, and a stain.
Bijna 350 bladzijden dik, deze horrorroman van de Amerikaanse auteur Kylie Lee Baker. Ze publiceerde haar eerste boek in 2021 en dit is al haar zevende, met nog twee standalones in het vooruitzicht voor volgend jaar.
Japanese Gothic opent met een jongeman die net is aangekomen bij het huis van zijn vader in Japan. Hij neemt een semester vrij om te herstellen van stress. Althans, dat is de reden die hij heeft aangegeven. In werkelijkheid heeft hij zijn kamergenoot vermoord. Hij heeft alles keurig opgeruimd en schoongemaakt, er is geen druppel bloed te vinden. Het enige probleem is dat hij niet meer weet waarom hij hem heeft vermoord en waar hij het lichaam heeft gelaten.
Er zit een andere verhaallijn in dit boek die ik in dit eerste hoofdstuk nog niet ben tegengekomen. We springen straks nog naar 1877 waar een vrouwelijke samurai haar familie moet beschermen.
Maar eerst Lee, onze moordenaar. Hij doet eigenlijk niets geks in dit eerste hoofdstuk, maar je bloed wordt koud door hoe hij beschreven wordt. Het is Dexter op papier. Ook is zijn moeder acht jaar geleden verdwenen en is er iets met de koffer die hij mee heeft genomen …
Brrr, eng! Maar hey, dat moet horror zijn. Heel fijn geschreven, heel goed, geen idee waar we naartoe gaan.
The gate at the edge of the property swung slowly in the wind until a strong breeze gave it one last push, latching it shut with a definitive click.
Kylie Lee Baker | Japanese Gothic | horror | 344 p. | 2026
Een Franse bulldog en haar lintwormen
On the day Gelsomina contracts worms, she is no different from who she has always been – an animal walking on all fours.
Ik hou van weird lit. Als de premisse raar is, vreemd, van de pot gerukt, iets dat je nog nooit hebt zien langskomen, zeker niet zelf had kunnen bedenken, dan vind ik het waarschijnlijk leuk. The Oldest Bitch Alive is de debuutroman van Morgan Day over een bejaarde Franse Bulldog, Gelsomina, en de (lint)wormen die haar geïnfecteerd hebben. Jawel, ze komen allemaal enigszins aan het woord. De ene worm is vrij ontevreden over de behuizing die Gelsomina onvrijwillig biedt, maar de ander is best ok met de situatie.
Het is een buitengewoon vreemd boek, waarin ook ({i}) langskomt, een driedelig symbool voor the self, cosmic matter en the physical form. Hoe moeilijk het ook is om alle filosofische overpeinzingen te volgen, het boek is wel prachtig en heel veel zinnen zijn het waard om meer dan eens te lezen, werkelijk poëzie.
Ik heb geen idee waar dit boek naartoe gaat, of het 220 bladzijden lang boeiend en leesbaar blijft, maar het is prachtig uitgegeven en het is niet eens het vreemdste onderwerp in mijn boekenkast.
Dit boek is niet vertaald en ik verwacht ook echt geen aankomende Nederlandse vertaling. Echt te weird, denk ik.
In these ways, a worm does not really need another worm – its pair.
Morgan Day | The Oldest Bitch Alive | weird lit | 222 p. |
Een fantastisch sprookje uit 1952
It is said that when the new Queen saw the old Queen’s baby daughter, she told the King that the brat must be got rid of at once.
Een genreklassieker uit 1952 waarvan ik nog nooit gehoord had, Travel Light van Naomi Mitchison (1897-1999). De Schotse Mitchison had wel 70 boeken op haar naam staan toen ze op 101-jarige leeftijd overleed. Fantasyschrijver Samantha Shannon (bekend van The Priory of the Orange Tree en The Bone Season-serie) leverde het voorwoord voor deze editie.
Travel Light bestaat uit nog geen 170 bladzijden (met grote letters). Het is een verhaal met inspiratie uit alle hoeken, folklore, Noordse mythen , sprookjes en meer. Centraal staat ongewenste koningsdochter Halla, die opgroeit tussen de beren, leeft tussen de draken, spreekt met Walkuren en oorlogszuchtige helden bespot. Als Odin de Alvader haar op reis stuurt, het onbekende tegemoet, heeft ze alleen haar berenvriendelijkheid, haar drakenwijsheid en haar wilde geest als gezelschap.
Het is een heerlijk geschreven verhaal. De sprookjessfeer hangt zwaar tussen de zinnen. Ik ben benieuwd wat Halla nog gaat meemaken.
But Halla was delighted with it all and dug her bare heels into the scaly sides of the dragon, who went slithering and crackling off through the forest, every now and then accidentally setting fire to a bush or a drift of dry birch or oak leaves, or singeing the fur of one of the animals which was too proud or too stupid to get out of the way.
Naomi Mitchison | Travel Light | sprookje | 170 p. | 1952
Het was de bedoeling dat dit 'De Dag van ...' zou worden, maar door een zwaar (lees: urenlang) middagdutje haalde ik de tien boeken niet en heb ik de ochtend erop nog even vier boeken moeten lezen. 'De Twee Dagen van ...' klinkt niet, dus ik heb het zo gelaten.
Ik moet zeggen dat dit hele 'De Dag van Tien' me onwijs goed bevalt. Ik heb zo'n goed beeld van de verhalen, auteurs, boeken die ik kort heb opgepakt. Ik weet een volgende keer precies wat ik op wil pakken en uit wil lezen. Het is voor mij ideaal als ik tussen twee boeken zit of net met een stapel aangeschafte boeken thuiskom (die het gevaar lopen jaren genegeerd te worden). Die hele stapel kan ik in een dag 'hoofdstukproeven'.
Er zat voor mij maar een teleurstelling tussen en dat was Ongecorrigeerde proeven. Niet omdat het slecht doet wat het doet, maar het is gewoon niets voor mij. Ik vond het een interessant idee, maar uiteindelijk heb ik geen zin om op deze manier een heel boek door te lezen. Misschien maak ik er iemand blij mee een keertje.
Na mijn geweldig leuke avontuur twee weken geleden met tien korte verhalen uit tien verschillende bundels, nam ik me voor snel weer zo’n dag te plannen. De Dag van Tien … kun je op allerlei manieren invullen. Korte verhalen werkt heel fijn en goed, want je hebt dan tien afgeronde stukken fictie van tien verschillende auteurs tot je genomen. Dit weekend probeerde ik het met tien eerste hoofdstukken uit recent aangeschafte boeken en dat was … je raadt het al, alweer een geweldige beleving!
