3 keer Marente de Moor
Voor een online leesclub las ik de nieuwste roman van Marente de Moor, De bandagist. Omdat de deadline een redelijk eindje in de toekomst las, besloot ik alles wat van Marente de Moor in mijn boekenkast stond, eruit te trekken en eerst te lezen. Ik trof aan op mijn planken de verhalenbundel Gezellige verhalen en een eerdere roman, Foon.
Twintig jaar schrijverschap
Bijna twintig jaar geleden debuteerde Marente de Moor, dochter van schrijfster Margriet de Moor, met haar eerste roman, De overtreder. De bandagist is haar zesde roman. Ik las nooit eerder iets van haar, dus viel vers in haar stijlen, onderwerpen en wereld. Het was een intrigerende kennismaking, die begon bij haar (enige) verhalenbundel Gezellige verhalen.
Gezelligheid kent geen tijd
Ik ben dol op verhalenbundels en korte verhalen, dus beginnen met Marente de Moors bundel was een prima start. Ik beschreef mijn ervaring met de tien korte verhalen uitgebreid in een artikel (in het kort: heel goed geschreven, niks geen gezelligheid, grappig, tragisch, favoriet verhaal: 'Wat zoekt u'). De Moor won de J.M.A. Biesheuvelprijs 2016 voor deze uitgave. Een uitstekende kennismaking, maar ik moest er wel even warm voor lopen.
Gezellige verhalen verscheen in 2015 bij Querido.
Jan Wolkersprijs voor natuurroman Foon
Foon had een premisse die me erg aanspreekt en het feit dat het boek her en der werd genomineerd en gevierd, gaf me vertrouwen in de kwaliteit.
Dankzij de korte verhalen kende ik De Moors stijl al een beetje, maar een roman is in opbouw en natuurlijk lengte wel even iets anders. Het 300 pagina's tellende Foon leest langzaam en de plot is lange tijd amper in zicht. Het boek is zeker geen pageturner en ik moest mezelf er regelmatig echt even toe zetten om het boek weer op te pakken. Maar ik was ook nieuwsgierig naar de mysteries die tergend langzaam vorm kregen. Het laatste kwart van het verhaal vlot ineens fantastisch en daar komt ook de plot heel fijn bij elkaar. Met een passage achterin het boek waarin de nadering en aanval van een beer wordt beschreven, zonder de hele beer ooit te benoemen, magistraal! Een halve bladzijde die ik vijftien keer achter elkaar las, zo geniaal zat het in elkaar. Iedereen die ik tegenkom op straat wil ik staande houden om die alinea's voor te lezen. Fantastisch!
Wel kwam het op mij wat vreemde over om vanuit het perspectief van Russen te schrijven. Ik weet niet of ik dat altijd heb gehad en ik vind op zich helemaal niet dat je zelf een Rus moet zijn om vanuit een Rus te mogen en kunnen schrijven, maar toch was het voor mij enigszins een vage keuze. De Moor heeft enkele jaren in Rusland gewoond en ik kan me voorstellen dat dat inspiratie heeft opgeleverd. Ik had wat moeite het authentiek te vinden.
Foon verscheen in 2018 bij Querido.
De man van de verwikkelingen
De bandagist had dan weer een premisse die me helemaal niet aansprak. Een jongeman fietst Amsterdam door om bij oudere mensen beenbandages te plaatsen. Hij heeft een vriendin, een studentenkamer, een fiets, een baan, hij maakt muziek, bezit enkele gitaren. Dat klinkt allemaal helemaal niet slecht, toch? Hij is echter al jaren geen student meer en als hij eindelijk zijn studentenkamer verliest, wordt hij wel heel stevig geconfronteerd met de huizensituatie in onze hoofdstad. Het is simpelweg niet mogelijk om ergens een woning te vinden. Zoals onze Verdiepend Lezen-leesclubleider Lot Douze van Lot over Boeken vertelde, richten veel van de recensies in kranten en andere media zich op het huisvestingsissue als centraal thema. Dat is natuurlijk actueel en een mooi aanknopingspunt voor een stukje tekst. Maar het is ook maar een deel van het boek en zelfs, volgens mij, helemaal niet het centrale punt. Het is een stukje setting, een stukje van de achtergrond van het hoofdpersonage. Ik heb het zelf, tijdens het lezen van het boek, nooit als kernpunt gezien. Het wordt bovendien telkens op dezelfde manier aangestipt in het verhaal. Een huis kan je niet krijgen, het is veel te druk in Amsterdam, alles is heel klein, heel duur en die stomme expats ook. En dat in een herhalende loop. In het klein wordt ook de smartphoneverslaving meegenomen. Ook actueel, maar ook telkens in eenzelfde manier beschreven. Werkelijk de minst interessante elementen in het boek.
Hoofdpersoon Joost ontspoort. Heel flink. Dat hij zich ontheemd voelt, geen huis kan vinden, geen plek om te leven, tuurlijk speelt dat mee, maar het zal niet het enige duwtje zijn geweest dat hem over de rand gooide, toch?
De bandagist is ontzettend goed geschreven en de plot is minutieus in elkaar gepuzzeld. Om die reden snap ik best dat het Volkskrant Boek van het Jaar was in 2025. Je kan erover blijven praten in een leesclub. Het boek sprak mij minder aan dan Foon en ik vond het ook niet een heel prettige of bevredigende leeservaring. Het is zeker geen toegankelijk boek en je moet tevreden kunnen zijn met een beperkt te begrijpen plot.
De bandagist verscheen in 2025, haar eerste boek bij Prometheus.
Het oeuvre van Marente de Moor
Ik lees vrijwel altijd een boek van een auteur en niet meer. Zelfs eerste delen van een serie worden zelden opgevolgd door de vervolgdelen. Voor Verdiepend Lezen had ik zo veel tijd dat ik toch eens besloot te kijken wat er van Marente de Moor in mijn kast stond. Ik las dus uiteindelijk drie boeken achter elkaar van dezelfde auteur en dat was toch een heel verrijkende ervaring.
Marente de Moor heeft een herkenbare stijl en maakt herkenbare keuzes voor plot en personages in haar verhalen.
Sneu en eenzaam
Zo zie ik heel veel eenzaamheid terugkomen in al haar verhalen. Mensen hunkeren naar de ander, maar eigenlijk is ook geen enkele personage echt gelukkig met de ander die ze hebben. Er is in geen van de verhalen die ik van haar las sprake van een ouder die ontzettend van haar kind houdt, een kind dat een warme connectie heeft met een ouder of een echtpaar dat gelukkig is met elkaar. Mensen zijn vrij willekeurig bij elkaar belandt en blijven maar zitten op hun plekje, bij gebrek aan stimulans om iets aan de situatie te doen. Sneu en eenzaam, dat stopt Marente de Moor in haar verhalen.
V vs. M
In Gezellige verhalen wisselt het wat, in Foon is een vrouw het hoofdpersonage en in De bandagist een man. In de verhalenbundel viel me al op dat, alhoewel ook de vrouwelijke hoofdpersonages niet het leven hebben waarvan ze gedroomd hebben, vooral de mannen echt sneu zijn. De vrouwen zijn vaak ook nog wel dapper, authentiek, echt, dieper, grappig en meer. De mannen zijn werkelijk vooral sneu, onhandig, een beetje dom. Die ervaring trok door naar de beide romans die ik van haar las. Foon werkte voor mij veel beter dan De bandagist.
Plot & mysterie
De Moor neemt je niet aan de hand in haar verhalen. Ze legt je gebeurtenissen voor en hoe je het ziet en of je het begrijpt is volstrekt je eigen verantwoordelijkheid. Ik hou daar wel van, maar bij De Moor is het zo onduidelijk dat het je even gewenning kost om er de lol van in te zien. Bij geen enkel verhaal heb je precies door wat er gebeurt en/of waarom dan nou precies.
Referenties
Vooral De bandagist zit boordevol verwijzen naar auteurs en boeken, en het liefst worden ze bij voornaam genoemd. Die verwijzingen zitten ook in Foon, maar daar zijn ze meer op de (lokale) geschiedenis gericht. Je zorgt zelf maar dat je de context erbij zoekt of een rondje googelt om het te begrijpen. In De bandagist word je bijna paranoïde van alle verwijzen, waardoor je achter elke voornaam een betekenis vermoedt. Ik voelde me vooral bij deze laatste roman behoorlijk dom en onbelezen gedurende het lezen.
Moeilijk & mooi
De Moor schrijft om de haverklap zinnen die je wilt inlijsten. Prachtige beelden en zienswijzen komen langs in heel mooie zinnen. Ze kan heel grappig zijn, maar ook heel donker.
Voor een lezer die niet vaak literatuur leest, zijn haar boeken niet de meest voor de hand liggende keuze. Omdat ze zo humeurig in stijl en sfeer zijn, omdat ze niets uitlegt en omdat ze echt van je verwacht dat je het zelf maar bijbeent.
Zou ik haar aanraden aan lezers? Jawel, maar dan zou ik Foon noemen als tip en niet De bandagist. En het verhaal 'Wat zoekt u' uit de bundel. Alhoewel ik een beetje vrees dat het buiten de context van de bundel anders valt.
Mijn ervaring met het lezen van meerdere boeken van eenzelfde auteur achter elkaar is me heel goed bevallen. Zo goed, dat ik voor de volgende auteur, die we op 6 augustus gaan bespreken (Lara Taveirne's Wolf), het hele oeuvre heb klaarstaan.
Voor een online leesclub las ik de nieuwste roman van Marente de Moor, De bandagist. Omdat de deadline een redelijk eindje in de toekomst las, besloot ik alles wat van Marente de Moor in mijn boekenkast stond, eruit te trekken en eerst te lezen. Ik trof aan op mijn planken de verhalenbundel Gezellige verhalen en een eerdere roman, Foon.
4 Comments
Na jouw positieve ervaring met het lezen van het oeuvre van Marente de Moor, de ruime leestijd en een vakantie er tussendoor, heb ik ook het plan op gepakt een deel van het oeuvre van Lara Taveirne te lezen. Haar hele oeuvre vind ik toch wat te veel van het goede dus ik ga voor Meisjes van Krijt, Pluto: aan het einde van de wereld rechtdoor en Wolf natuurlijk. Die laatste las ik een jaar geleden al, maar herlezen is bij dit boek geen enkel probleem.
Bij de podcast van Wim Oosterlinck (Drie boeken) is een mooi aflevering waarin hij Lara Taveirne te gast heeft. Leuk om naar te luisteren, maar misschien nadat je Wolf hebt gelezen.
Ben wel nieuwsgierig of jij voor haar hele oeuvre gaat.
Ik hou het ook nog even in het midden. Storytel heeft Kerkhof, Hotel, Pluto en Het glinstert. Die laatste wil ik sowieso lezen, want recent en met Marieke De Maré, die ik erg leuk vind. Meisjes van krijt lees ik zeker, die heb ik in papier. En Wolf natuurlijk. Het zijn geen van allen dikkerdjes, dus we zouden best een eind moeten kunnen komen. Ik probeer op tijd gewoon eentje te pakken en dan op tijd naar Wolf te springen voor 6 augustus.
Het bracht me toch wel wat. Bij De Moor zie je echt voorkeuren voor vorm, stijl, personages en thema’s terug. Dat zie je lang niet bij elke auteur zo. Het is eigenlijk voor het eerst dat ik daar zo op gelet heb.
Ik ben trouwens ook wel nieuwgierig in hoeverre haar debuut, De kinderen van Calais, anders is geworden na herschrijving. Maar om dat boek er ook nog bij te gaan lezen wordt misschien wat veel.
Ja, dat boeit mij ook altijd enorm. En eerste boeken van auteurs en meest recente boeken, zeker als er flink wat tijd tussen zit. Dan ben ik toch erg benieuwd hoe ze gestart zijn en op welke manier ze gegroeid zijn. Hadden we maar vijf volle levens om dat alles te doen.