De Dag van Tien Verhalen
Werkelijk honderden verhalenbundels heb ik, anthologieën, themabundels, auteursbundels, literatuur, weird, scifi, fantasy, horror, Nederlandstalig, Engelstalig, vertaald vanuit alle talen, er komt geen einde aan deze verzameling. Ik vind korte verhalen zo fijn, zo leuk en zo ondergewaardeerd, zelfs door mij! Want al die bundels zijn grotendeels ongelezen. Ik vatte het plan op om op deze warme zondag tien bundels te grijpen en uit elke bundel een verhaal te lezen.
Het bleek het beste plan dat ik in tijden heb gehad ...
'Het is te moeilijk voor een vrouw'
Het eerste verhaal dat ik las voor De Dag van Tien Verhalen komt uit de bundel In haar uppie (1987), samengesteld door Hannemieke Stamperius. Het is van Joanna Russ (1937-2011), een feministe en sciencefictionschrijfster die ook non-fictie schreef als How To Suppress Women's Writing en allerhande essays over de overheersing van mannen in het algemeen en in het sciencefictiongenre. Het verhaal heet 'De clichés uit het wereldruim’ en ik grinnikte al bij de eerste regels. Het is absurdistisch, sarcastisch, intelligent, scherp en hilarisch. Over gelijke rechten voor mannen en vrouwen (en hoe!) en toegezonden manuscripten die vreselijk slecht zijn. Absoluut fantastisch!
Ze introduceert al vroeg in het verhaal een denkbeeldige vriend, Ermintrude:
‘Ermintrude is scherp van blik, briljant van geest, wars van flauwekul en heeft verrassend gespierde onderarmen (die krijgen redactrices van veel krijsen en aan hun haar trekken).’
Ermintrude is bezweken onder een stapel omgevallen manuscripten. Als het naamloze hoofdpersonage (Russ?) weer naar huis gaat, heeft ze het gevoel dat al die belabberde manuscripten nog aan haar kleven. Ze besmet er zelfs haar typemachine mee, die ’s nachts in zijn eentje foeilelijke fragmenten tikt. Het verhaal gaat vervolgens verder met vier van die fragmenten, waarin de ‘zwakke’ eigenschappen van de vrouw onder de loep worden genomen, de ‘moeilijke’ dagen van de vrouw (waarin ze volledig hulpeloos is als ze ongesteld is of zo geil dat ze zich voor de voeten van de man werpt en een vrouw toch uiteindelijk beseft dat ze altijd van mannen heeft gehouden, ook al dacht ze dat ze ze niet nodig had.
‘Ze herinnerde zich Josés tedere, mannelijke zorgzaamheid toen hij had gezegd: ”We kunnen je niet aannemen, Sheila, want dit is mannenwerk. Het is te moeilijk voor een vrouw.”
Ach toch, lief!
Russ schreef onder andere The Female Man, een vooruitstrevende roman (1975) over genderrollen. Het is, volgens mij, het enige boek dat vertaald werd naar het Nederlands, als De Vrouw-Man. Russ won enkele belangrijke prijzen voor haar werk, zoals de Nebula, Hugo en Locus.
Hannemieke Stamperius was (ze overleed in 2022) een schrijfster, feministe en literatuurwetenschapper. Ze schreef fictie onder de naam Hannes Meinkema, richtte het tijdschrift Chrysallis op (samen met Ethel Portnoy) en begeleidde Renate Dorrestein bij haar eerste romans.
Wat een begin van De Dag van Tien Verhalen!
Queen of Horor
Het tweede verhaal voor De Dag van Tien Verhalen is van Shirley Jackson (1916-1965), uit haar bundel Dark Tales. Het verhaal heet 'The Story We Used To Tell'. Jackson was een Amerikaanse horrorschrijfster, dol op spookhuizen. Ze wordt wel eens de Queen of Horror genoemd. Ze schreef ook de roman The Haunting of Hill House en haar bekendste verhaal schijnt ‘The Lottery’ te zijn (staat niet in deze bundel helaas).
In dit verhaal bezoekt een vrouw haar vriendin, die na een avondje kletsen spoorloos verdwijnt. Maar wat is er toch te zien op dat schilderij van het oude huis waarin ze verblijft? Het is een klassiek horrorelement, het schilderij dat gevangenzet. Is het te vaak gedaan? Wellicht, maar dan was Jackson wel een van de eersten. Heel fijn geschreven, moody, slepend, niet gedateerd buiten de gedateerde gevoelens die het vervallen huis sowieso moet oproepen. Moedeloosheid, wanhoop, absolute verslagenheid.
Horror (in boeken, in literatuur) is zo ondergewaardeerd. Nooit horror gelezen, probeer het toch eens! Ik weet eigenlijk zelf niet wat er zo lekker aan is en ik ben helemaal niet altijd een horrorfan geweest (in film kan het genre me gestolen worden), maar er zit iets in dat je niet in andere genres vindt. Iets kriebelt me.
Ik weet het niet en dat is ok
Uit deze kersverse verhalenbundel van Ruth Ozeki, The Typing Lady and Other Fictions koos ik het verhaal 'The Death of the Last White Male'. De titel riep wat verwachtingen op natuurlijk, maar de laatste witte man blijkt de witte haan van een stel te zijn. Een haan die Gorgeous heet, met als bijnaam Wimp, omdat hij kreupelt sinds een gevecht met de vorige haan. Wimp wordt geslacht door een havik, die alleen het hart van de haan uit zijn lijf pikt.
Er zijn zinspelingen rond de 'laatste witte man', maar heel hard doorzie ik de betekenis van dit verhaal niet. Het is fijn geschreven, lief, gevoelig. Maar er huist ook wat dreiging tussen de regels. Zeker als de negen sinaasappels die het stel door de deuropening rolt voor een goede toekomst droog en vies blijken te zijn en Gorgeous begraven wordt onder de pruimenboom waardoor zij bij voorbaat al geen trek meer heeft in pruimen.
Van Ozeki las ik niet eerder iets, al heb ik wel haar meest recente roman (2021) in huis, The Book of Form and Emptiness. Ze won er de Women’s Prize for Fiction mee.
Het kan ‘mislukt’ klinken als ik zeg dat ik de bedoeling van dit verhaal niet echt doorzie, maar ik vind het niet echt problematisch om een verhaal of boek niet of niet helemaal te begrijpen. Sowieso stopt een auteur er van alles in aan de ene kant en haal jij er als lezer aan de andere kant mogelijk iets heel anders uit, maar een verhaal is eigenlijk meer dan een boodschap (die zit er niet eens per se altijd in) of een bedoeling. Dit verhaal was heel fijn om te lezen, Ozeki zet in een paar bladzijden die hele boerderij neer, hun relatie, hun leven, hun verleden en toekomst, alles zit er in. Het komt allemaal in 3D overeind van de bladzijden. Ik vind het een goed verhaal, ook al weet ik niet echt wat de auteur zou willen vertellen ermee. Misschien niets? Misschien wil ze ons laten nadenken over de laatste witte man, over het uitsterven van de witte man (want zonder een witte haan komen er alleen nog bruine hennen). Ik weet het niet en dat is ok.
Waarom zou het moeilijk moeten zijn?
'De ezel en de puntmutsgeest' is een verhaal uit de bundel De ogen van Fadil van Mohammed Benzakour (columnist, schrijver en meer). Zijn nieuwste boek Het lied van Agilouz had ik net beschreven in mijn recente vogelboeklistmania. Hij schrijft romans, non-fictie, poëzie, heel uiteenlopende titels heeft hij op zijn naam staan.
Dit verhaal deed me glimlachen, het is een sprookje met een (dure) les, een stukje mindfulness. Een ezel wordt gillend gek geprikt door een hele zwerm steekvliegen. Als een geest met een gele puntmuts op hem vraagt wat hij wil zijn in plaats van een ezel, kiest hij de spin, want die eten steekvliegen. Een dozijn transformaties later trekt hij alsnog aan het kortste eind, want er is altijd wel iets dat sterker of groter is dan wat en wie hij op dat moment ook is.
Boodschap: wees jezelf en ben er gelukkig mee?
Dit verhaal is soepel geschreven, fijn om te lezen, het kostte me weinig ‘snapenergie’ (er zijn echt verhalen waar mijn radertjes hard(er) voor moeten draaien), maar dat doet niets aan het verhaal af. Het verhaal is ogenschijnlijk simpel, maar je blijft er toch even over nadenken.
Waarom zou het ook moeilijk moeten zijn om een verhaal te lezen? Waarom zeg ik dat eigenlijk zo? Weet jij het?
Het eindigt met een mokerslag
Uit de bundel Lotería van de Puerto-Ricaanse aureur Cynthia Pelayo las ik simpelweg het eerste verhaal, 'The Rooster'. Het gaat over een boer die langzaamaan al zijn dieren kwijtraakt aan het bloeddrinkende wezen de Chupacabra. Het is slechts twee bladzijden lang, maar het zet zo goed de sfeer neer. Fantastisch, zo goed dat ik doorlas in het tweede verhaal, 'The Little Devil'.
De titels en tekeningen zijn gebaseerd op de 54 kaarten van het Mexicaanse bordspel Lotería. Elk verhaal neemt Latijns-Amerikaanse folklore, mythe, bijgeloof, horror en meer mee in de vertelling.
'The Little Devil' is huiveringwekkend. Het gaat over een jongetje dat verhoord wordt. Hij vertelt gekras en gekrab te horen in de muren en dat zijn vader zegt dat dat de 'Duendes' zijn, goblins die de daadwerkelijke bezitters zijn van de huizen. Dit jongetje heeft zijn moeder vermoord.
Of ... hoe zit het werkelijk? Het einde brengt een mokerslag.
Geweldig verhaal, deze bundel ga ik leegslurpen.
Als ik maar iets voel
'The Parts That Make Us Monsters' is een verhaal van de Amerikaanse auteur Sheree Renée Thomas, uit haar bundel Nine Bar Blues. Met dit verhaal had ik moeite, omdat het erg poëtisch is geschreven. Er gebeurt weinig concreet, het blijft allemaal wat abstract. Ik vermoed dat het te maken heeft met het ontvoeren van mensen van het Afrikaanse continent om ze in de VS tot slaaf te maken. Er is honger, dorst, maar niet zozeer naar eten en drinken, meer naar 'laughter'. Er wordt van mensen een lach en een traan gedronken. Er zijn geesten. Er is een ‘buik van een schip’ waarin ze vervoerd worden.
Yeah, deze blijft wat vaag, maar zoals ik vaak denk: 'Is dat dan erg?' Het is mooi geschreven, mooie zinnen en beelden. Bij een kort verhaal uit een bundel kan het vaak best zijn dat de context ertoe doet en die mis ik door slechts een verhaal per bundel te kiezen. Er is in dit verhaal sprake van een gevoel van enorme ontheemdheid en misschien is dat wel wat je moet doen met verhalen die wat in het abstracte blijven hangen, ze ook abstract tot je nemen en er abstract over denken. Ik hoef niet te bedenken wat er precies gebeurde in het verhaal, als ik maar iets voel bij het lezen. En die ontheemdheid, dat gevoel van iets verloren te hebben, dat voel ik wel overgebracht.
Thomas schrijft vooral korte verhalen, heeft geen romans gepubliceerd, en ze is actief als redacteur en samensteller van genrebundels en magazines.
Van de pot gerukt en fabuleus
Hij stierf nota bene als Groninger, Belcampo (1902-1990), maar ik las nooit eerder iets van hem. Ik proefde eerst even aan een heel kort verhaal, 'Genesis' van twee bladzijden, waarin God een nieuwe planeet heeft ontworpen en trots wacht op de openbaarmaking. Veel applaus, maar dan schopt hij hem niet goed zijn wachtende baan in. Hij zal wel nooit in het WK spelen, die God van ons.
Maar dan 'Liefdes zegepraal I'. Een jongeman plaatst een advertentie waarin hij laat weten zijn leven bereid is te wagen, het maakt niet uit waarvoor. Vervolgens reist hij met ruitjes in zijn lichaam als curiositeit het land rond, zodat mensen kunnen betalen om te zien hoe het lichaam werkt. En dan verleidt een meisje hem te sterven, zodat ze kan zien hoe dat gaat. Het is een teleurstellende ervaring en dat maakt haar boos. Theophilus is dan al dood.
Je weet een heel kort moment even helemaal niet wat je aan het lezen bent en dan ga je schaterlachen. Die zinnen! Die zinnen! Ze zijn briljant, fenomenaal, van de pot gerukt, absurdistisch en volkomen van de wap. Fabuleus!
Dit verhaal komt uit De surprise en andere bizarre verhalen (2015). Er zijn oudere dikke bundelingen van zijn verhalen (Al zijn fantasieën en Fantasieën van Belcampo bijvoorbeeld). Voor een prikje op Boekwinkeltjes.nl te krijgen, waar ik zojuist een exemplaar van Al zijn fantasieën heb besteld. Heerlijk bizar!
Een routebeschrijving naar Saturnus
Geen idee meer heb ik over de reden van deze aanschaf. Ik ontvang nieuwsbrieven, lees recensies, volg websites, klik door van boek naar boek en dan beland je tussen auteurs waar je nog nooit van hebt gehoord, zelfs niet als ze al in je kast staan.
'Marry the Sea' is het eerste verhaal (van twaalf) in de bundel Exit Zero van Marie-Helene Bertino.
Het is een verhaal in fragmenten die soms wel, soms niet in elkaar haken, rond personages waar het verhaal af en toe naar terugkeert. Het is schitterend geschreven, heel 'dream noir', er is niks zoetigs aan.
Wat maak jij van deze zin?
'The boy's penis had been injured in war and replaced with two orchides that needed different kinds of sunlight.'
Een vrouw woont op een schip in de haven, een jongen en meisje praten met een printer, een jochie stuurt iemand naar Saturnus, er zijn brutale parkieten en er is ook nog een koffieshopmedewerker. Zij vraagt haar moeder:
'[...] why is it impossible to hold the feeling of happiness inside me?'
Haar moeder weet het wel en zegt:
'Sweetheart, the whole world's gone wrong.'
Vallen als vogel, landen als vrouw
Ghostroots is de verhalenbundel van de Nigeriaanse schrijfster 'Pemi Aguda. Ik koos het verhaal 'Birdwoman' en ontmoette daarin de immer ongelukkige Felicity, die buiten het huwelijk werd verwekt, waarna haar bestaan met religie bestraft moest worden. Ze kreeg als kind alleen maar te horen en voelen dat ze een foutje was en dat sijpelde door in haar volwassen leven.
Nu is ze succesvol in zaken, maar in liefde en vriendschap alleen. Als ze denkt de truc van een sjacheraar/goochelaar te doorzien, geeft ze zich op als vrijwilliger om hem dwars te zitten. Voordat ze het weet vliegt ze ineens als vogel door de lucht. Ze laat zonder twijfel haar leven achter zich, maar ze wil wel graag zien hoe ze er als vogel uit ziet. Ze vliegt naar een hoog kantoorgebouw om zichzelf te bekijken in de weerspiegeling en knalt tegen de ramen. Ze valt als vogel, landt als vrouw, breekt elke bot in haar lichaam en wordt gestenigd omdat het volk haar heeft zien veranderen. Als haar lichaam verder bedolven wordt onder de stenen, laat ze het achter en stijgt ze op ...
Het is deels een heel verdrietig verhaal over een meisje dat er volgens haar ouders niet had moeten zijn, over een vrouw die kort het ultieme geluk vindt en over Icarus die te dicht bij de zon vliegt. Mooi!
Butter, Dragon en the Swamp Ape
Als tiende en laatste verhaal las ik 'Hellion' uit de bundel Hellions van Julia Elliott. Hellion betekent demon, deugniet, duveltje, brutaaltje.
Beeld je een extreem 'Southern' setting in, ingeslikte woorden, moerassen, alligators, vuile kinderen op crossmotoren. Een meisje dat Butter genoemd wordt heeft een 'pet gator' die ze Dragon doopt. Ze krijgt een nieuw buurjongetje onder haar hoede. Ze maakt hem wegwijs in het wilde zuiden, waar je maar beter meteen de rondhangende jongeren kunt overtuigen je niets te flikken. Butter wil niets liever dan het stoffige dorp ontvluchten, met haar alcoholistische vader en altijd werkende moeder. Ze is nog maar 13 en ze heeft nog lang niet genoeg geld.
Dan let ze niet op bij het voeren van Dragon en raakt ze (licht) gewond. Haar vader meent de situatie te moeten oplossen.
Oh, en er is ook een Swamp Ape, mens, bigfoot, ontsnapt labotatoriumdier?
De stijl, de zinnen, absoluut verslavend, prachtig, geweldig!
Dat was een fenomenale zondag en een gevalletje 'I love it when a plan comes together'. Ik heb tien van mijn bundels geproefd, tien auteurs gelezen die ik niet eerder had gelezen en ik heb ontdekt dat ik een verrekt goede smaak heb.
Werkelijk honderden verhalenbundels heb ik, anthologieën, themabundels, auteursbundels, literatuur, weird, scifi, fantasy, horror, Nederlandstalig, Engelstalig, vertaald vanuit alle talen, er komt geen einde aan deze verzameling. Ik vind korte verhalen zo fijn, zo leuk en zo ondergewaardeerd, zelfs door mij! Want al die bundels zijn grotendeels ongelezen. Ik vatte het plan op om op deze warme zondag tien bundels te grijpen en uit elke bundel een verhaal te lezen.
Het bleek het beste plan dat ik in tijden heb gehad …
14 Comments
Geweldig project en mooie verhalen en beschrijvingen!
Dank! Het was zo leuk!
Leuk project, Debbie. Ik zag gisteren de foto’s voorbij komen op de socials. Je inspireert me. Ik krijg meteen zin om mezelf ook een miniproject/challenge op te leggen en een blog erover te schrijven.
Wat fijn om te horen, dat is precies wat de bedoeling is onder lezers, of niet?
Het is heel goed te doen, je kan jezelf beperken tot vijf verhalen of alleen een middag of een week lang elke ochtend een kort verhaal. Wat het beste past in je schema. Het was verrassend leuk en zeker voor herhaling vatbaar. Aan welk soort project denk jij?
Wat een tof project, maar kwam je niet heel erg in de verleiding om door te lezen in een bundel? En ben je nu van plan deze bundels uit te gaan lezen?
Bij een paar bundels wel, maar ik was wel gebrand op die tien in een dag. En verhalenbundels hoef je natuurlijk ook niet echt als geheel te lezen. Ik heb nu een goed beeld van elke schrijver en bundel en als ik een keer zin heb in een verhaal, weet ik precies welke ik kan pakken.
Leuk project, 10 bundels, 10 schrijvers!
Ik lees nooit verhalen(bundels), nu ik jouw ervaringen lees, denk ik waarom niet?? Van de 10 die jij bespreekt, d3nk ii bij de meesten, wil ik ook lezen! Oftewel, bewust inplannen, anders gebeurt het niet.
Ik heb ook niet altijd bundels of verhalen gelezen, hoor, terwijl ik al wel vaak verhalen jureerde in schrijfwedstrijden. Waar het uiteindelijk begonnen is, weet ik niet. Ergens realiseerde ik dat je een afgerond verhaal krijgt voorgeschoteld in maar een beperkt aantal bladzijden. Dat beviel me wel!
Zoveel boeken, zoveel manieren om te lezen! Tof project dit (en lekkerrrr verslag ervan!)
Maar eh … heb je nou tien of twaalf verhalen gelezen 😜?
‘Loteria’ ga je leegslurpen. Komt de rest ook nog aan de beurt? Shirley Jackson (het kasteel) staat nog altijd op mn wensplanning, maar mss is een verhalenbundel net zo leuk, uhm nog wel beter om kennis te maken.
Afentoe een bundel is heerlijk. Was afgelopen weekend toevallig begonnen – eentje! – in ‘Vuurtorenberichten’ van Jazmina Barrera. Beetje andere hoek (het leest wat essay-achtig) dan de bundels die jij te grazen genomen hebt, wel boeiend en nice geschreven.
En wat ik van die zin maak? Jongeman die gebroken en beschadigd uit de oorlog komt, voor altijd veranderd en geen schim meer van zichzelf van voor (maar zoals het daar staat is het veel fraaier geschreven)
Twaalf inderdaad, twee heel kortjes (die ook fabuleus waren.
Ik vond Lotería heel goed, maar eigenlijk waren ze allemaal heel tof. Ik ga niets in een keer leeglezen, maar pak deze alle tien vast nog wel op binnenkort.
In ene leeglezen is niet de bedoeling. Mijn incidentele bundels liggen meestal naast m’n bed: eentje voor de luiken dichtvallen. Doe ik met poezie ook. Als je alles achter elkaar wegleest, raken de smaken door elkaar.
Lees je bundels wel helemaal uit, of sla je verhalen ook wel eens over / laat ze ongelezen, als ze niet pakken?
Ik maak ze wel het liefst ‘op’ als een pot pindakaas. Het ligt er ook heel erg aan of het samenhangende verhalen zijn, een sterke context hebben als geheel. Dan lees ik eerder door/uit.
Die zin klinkt óók wel Queer
In dit verhaal is absoluut alles mogelijk.