Olla vogala
Op mijn leestafel prijken stapels recent aangeschafte boeken. Ze staan daar altijd een tijdje in de samenstelling waarin ze zijn aangeschaft, maar nadat ik deze nieuwe aanwinsten voldoende heb bewonderd, breng ik ze dan toch onder op hun definitieve plekje. Non-fictie, feminisme, natuurboeken, boeken over boeken, literatuur, korte verhalen, alles heeft een specifieke plaats hier in huis. In de stapels van dit moment trof ik een handvol vogelboeken aan en het leek mij leuk eens op zoek te gaan naar meer recente (en minder recente) vogelboeken.
Schrijver Benzakour bevrijdt vogeltjes in Indonesië
Op de website van zijn uitgeverij, Cossee, is te lezen dat Het lied van Agilouz het negende boek is van socioloog, schrijver en vogelaar Mohammed Benzakour. Hij schreef romans, korte verhalen, non-fictie en tot die laatste categorie behoort dit boek. De achterflap noemt dit verhaal een '[...] lyrisch schelmenverhaal. Een bezielende ode aan vrijheid, wildheid en dromen.' Benzakour gaat na slecht nieuws over de gezondheid van zijn moeder en een ontroerende ontmoeting met een vogeltje in het park, naar Indonesië omdat hij hoorde dat daar zo ontzettend veel vogeltjes in kleine kooitjes worden gehouden. Daar wil hij meteen iets aan doen.
"En terwijl ik daar in het natte gras lag, onder een grote, overhangende struik, en de droefheid mij langzaam opslokte, gebeurde iets magisch: vlak boven mijn hoofd klonk een prachtig lied; een geweldig jubelend lied vol knetterende trillers en rollers. Rrrtprietjiet! Waliedgrietgriet! Prieghnhietwhofolifiet! (Excuus voor mijn armoedige poging tot transcriptie, het geluid valt eigenlijk niet te imiteren of te coderen.) Vijf of zes melodieën die elkaar afwisselend herhaalden, zo zorgeloos, zo onbevangen, zo mooi. En meteen daarna weer: Grietwaliedgriet! Rrrtprietjiet! Whofolifietprieghnhiet!"
Een leuk extraatje in het boek zijn de illustraties van Fleur van der Weel. Ik las het boek nog niet, maar frappant is wel dat het boek eindigt met de aankoop van twee forpuspapegaaitjes die hij, jawel, in een kooi zet (een grote volière en alleen tijdelijk, ik begrijp dat ze later de hele woonkamer tot hun beschikking kregen). Ik heb vroeger allerlei dieren gehad, ratten, fretten, zebravinkjes, goudvissen, konijnen, cavia's, maar tegenwoordig kan ik helemaal niet meer goed tegen het fenomeen 'kooidier', omdat ze meestal toch wel erg aan het korte eind trekken, met een schamele behuizing, weinig entertainment en geen mogelijkheden om natuurlijk gedrag te vertonen. Ik ben niet 100% tegen kooidieren, maar zou er alleen positief tegenover staan als het verblijf erg groot is, er veel beweging mogelijk is, het dier in de juiste sociale (of solitaire) samenstelling wordt gehouden en wordt voorzien in echt alle behoeften. Gelukkig is er sinds twee jaar een positieflijst die je vertelt welke dieren je (in Nederland) wél mag houden (en een heleboel dus ook niet). Daar staan helaas nog geen reptielen en vogels op, hopelijk komen daar ook soortgelijke lijsten voor.
Wil je een langer fragment lezen, kijk dan hier.
Het lied van Agilouz is uitgegeven door Cossee in maart 2026.
Verketterd en verguisd
Met dank aan mijn WordPress mag ik dit stukje nu voor de derde keer tikken. Net als mensen discrimineert mijn website ook het ooit gedomesticeerde dier, de duif. We hadden hem nodig, we fokten hem zoals we wilden en toen dumpten we hem. De duif, de postduif, de stadsduif, het zijn huisduiven. Ze bakken niks van het bouwen van een nest, drie takjes gekruist en ze droppen er al een ei op. Ze leven in de buurt van mensen omdat wij ze dat geleerd hebben en dan weren we ze met scherpe punten op randen van gebouwen en netten waarin ze vast komen te zitten. We zien ze vaak in de stad, strompelend op stompjes, met missende tenen, halve voeten of zelfs missende voeten. We noemen ze de 'vliegende rat', omdat we ze vies vinden.
Vertaler, redacteur en schrijver Irwan Droog, die eerder boeken schreef over zijn verblijf op een piepklein eiland in Noorwegen en over de uit koers geraakte walrus Wally, vond samen met zijn hond een gewonde jonge duif en zocht er hulp voor. Die ervaring deed hem in een compleet onderzoekstraject belanden naar dit zo impopulaire dier. Hoog tijd dat iemand eens op de bres springt voor dit dier. In Droogs boek is overigens te lezen wat er her en der in Nederland al gedaan wordt voor de duif. In Groningen (en enkele andere gemeentes) krijgen duiven via maiskorrels de 'duivenpil' uitgereikt, waardoor de populatie daalt (en ze viermaal daags een maaltijd hebben, wat voorkomt dat ze nog zo moeten zoeken in de stad).
Duif verscheen in mei 2026 bij Thomas Rap.
Wilde vogels ín je huis
Len Howard (1894 - 1973) was een professioneel musicus en autodidactische ornitholoog. Ze bestudeerde decennialang vogels rond haar 'Bird Cottage' en publiceerde twee internationale bestsellers, Vogels als huisgenoten (oorspronkelijk 1952, vertaling bij Cossee in 2020) en Leven met vogels (oorspronkelijk 1956, vertaling bij Cossee in 2023). Nederland heeft dus een jaartje of zeventig geduld moeten hebben voor de vertalingen.
In Leven met vogels, het boek dat ik heb aangeschaft, schrijft ze over de persoonlijkheden van haar gevleugelde huisgenoten en over haar band met de vogels. Ze had (wilde) vogels in huis wonen, in vogelhuisjes die door het hele huis hingen, zelfs in de slaapkamer.
Dat vogels onwijs leuke beesten zijn, weten heel veel mensen. De een vindt ze mooi, de ander fotografeert ze, weer iemand anders luistert vooral graag naar hun muziek en wie heeft geen vogelvoer in de tuin in de winter? Een enkeling stoort zich aan hun herrie (je maakt zelf herrie!) of de witte flatsen op hun auto. Maar dat ze ontzettend individuele karakters hebben, intelligent zijn, kunnen leren en ontdekken, dát weet niet iedereen. Het boek van Howard lijkt me een leuke ontdekkingsreis over dierengedrag waar ook ik niet het fijne van weet.
Leven met vogels verscheen in 2023 bij Cossee, in een vertaling van Irwan Droog (ja, die van het duivenboek).
Koolmeesconventies
Filosoof en schrijver Eva Meijer struikelde over het onderzoek van Len Howard, dat in Nederland niet heel bekend was, en raakte gefascineerd. Het inspireerde haar tot het schrijven van de roman (!) Het vogelhuis: 'Het vogelhuis draait om muziek en vogelzang, mensenmanieren en koolmeesconventies, en uiteindelijk om wat het betekent om ergens thuis te horen.' Ik ben wel benieuwd op welke manier ze er een roman van heeft weten te maken.
Meijer deed zelfs enkele jaren geleden iets soortgelijks als Howard, maar dan met muizen. Dat resulteerde in het non-fictieboek Muizenleven, waarin ook zij ontdekt dat al die diertjes individuen zijn met eigen persoonlijkheden.
Het vogelhuis verscheen in 2019 bij Cossee.
Een liefdesverklaring
Met de publicaties van natuurschrijver Robert Macfarlane grijp je nooit mis als je een cadeau zoekt. Hij schrijft altijd over natuur, landschappen, rivieren, de wildernis en meer. Zijn laatste boek is 'a field guide to wonder and loss' en voor de vogelaar, van hobby tot professioneel, een ultiem hebbeding. Het boek beschrijft negenenveertig vogelsoorten die in aantal afnemen of met uitsterven worden bedreigd. Het is dan ook bedoeld als oproep om dit proces een halt toe te roepen.
Het boek is geïllustreerd door Jackie Morris, die al meer boeken van Macfarlane van beeld voorzag.
Het vogelboek verscheen in mei 2026 bij Athenaeum, in een vertaling van Nico Groen.
Gefascineerd door vogels
Alleen al vanwege die fantastische cover zou je dit deze rijkelijk geïllustreerde vogelgids van ornitholoog Rob Hume willen hebben. Wederom een ultiem cadeau voor een vogelliefhebber. Hij beschrijft allerlei vogels van over de hele wereld en dan stopt hij niet bij hun uiterlijk en gedrag. In het boek zijn ook verhalen uit de geschiedenis, cultuur en folklore opgenomen over onze vliegende vrienden.
Je kan hier een blik werpen op de binnenkant van het boek.
Vogels van de wereld verscheen in september 2025 bij Terra. De vertaler is onbekend.
Getjilp, gefluit, gekwetter
Een lief klein boekje (176 bladzijden) met waarschijnlijk niets nieuws, maar wel een fijne bundeling van vogelverhalen van bekende auteurs.
Het rijtje in de bundel opgenomen schrijvers klinkt als volgt: Annie M.G. Schmidt * Hans Dorrestijn * Maarten ’t Hart * Nicolien Mizee * Koos van Zomeren * Toon Tellegen * Dik van der Meulen * Joke van Vliet * Sylvia Witteman * Jean-Pierre Geelen * Kees ’t Hart * Hedda Martens * Joke van Leeuwen
Flierefluiters verscheen in mei 2026 bij Querido.
Wat als je een vogel kon zijn?
De Belgische natuurfilosoof, kunstenaar, schrijver Achilles Cools onderzoekt in dit boek hoe een vogel de wereld ervaart, en wat jij daarvan kunt leren.
Heb jij niet altijd willen vliegen of droom je vaak over vliegen? Hoe zou dat eigenlijk zijn? Hoe ziet de wereld eruit vanaf daarboven, vanuit zweefvlucht?
Na miljoenen vogelboeken door de eeuwen heen is het onwaarschijnlijk dat er nog iets nieuws te vertellen is, maar als iemand een verse invalshoek heeft, dan zal het vast Cools zijn.
Door de ogen van een vogel verscheen in mei 2026 bij Terra Lannoo.
Een vleugellamme man
Een autobiografisch boek over chronische ziekte. Brian Buckbee vindt een gewonde babyduif (hij ook al!). Hij neemt hem mee naar huis, geeft hem de naam Two-Step en verzorgt hem. De duif geneest, wordt beter en volwassen, vindt zelfs de liefde. Buckbee zelf gaat helemaal de andere en verkeerde kant op, hij wordt zieker en zieker. Hij zal moeten accepteren dat hij nooit meer de fanatieke buitensporter die hij was zal zijn of zijn beroep als leraar kan uitoefenen. Het boek is volgens de uitgever 'een ontroerend en tegelijkertijd hartverwarmend boek over rouw, vriendschap, hoop en de schoonheid van de natuur.'
Waren we allemaal maar vogels verscheen in september 2025 bij Alfabet. De vertaler is onbekend.
Nog niet uitgelegd
Volgende week wordt vogelaar, cabaretier en schrijver Hans Dorrestijn 86 jaar. Een mooie leeftijd om de pen aan de wilgen te hangen, maar vogels zijn té leuk om naar te kijken en over te schrijven, dus hier is zijn nieuwste boek (dat op zijn verjaardag verschijnt) De kwartelkoning. Aangezien er ook mensen zijn met rare veren, kijkt hij daar ook graag naar en hebben die ook een plekje in zijn boek.
Het boek bevat kleurenillustraties van Elwin van der Kolk.
De kwartelkoning verschijnt op 16 juni bij Nijgh & Van Ditmar.
Vrienden met verdriet
In dit jeugdboek voor tienplussers van de schrijfster Catherine Bruton vinden drie wezen elkaar. De 12-jarige Will, die altijd in een flat in de stad heeft gewoond met zijn moeder en na haar overlijden diep in de bergen bij een onbekende oom moet gaan wonen. De ontheemde Afghaanse jongen Omar, die gescheiden is geraakt van zijn familie. En een jonge visarend die de enige overlevende is van een aanval op zijn nest. Will en Omar doen hun best het jong goed te verzorgen, maar hebben ook hun eigen verdriet te verwerken.
Ik ben niet zo'n fanatieke jeugdboekenlezer, maar mijn favoriete leeftijdscategorie is wel de 10+. Daar vind je zulke leuke en mooie avonturen, met thema's die je als volwassene prima kunt begrijpen en ook tot je spreken. Fantastische avonturen op weg naar volwassenheid.
De vogeljongen verscheen in mei 2025 bij Billy Bones. De vertaling is van Simone Arts.
Beter te zien dankzij klimaatramp
Dozijnen titels zijn al verschenen in de witte vogelserie van Atlas Contact. Aan journalisten Jean-Pierre Geelen en Saskia van Loenen de eer om het seriedeeltje rond het mooiste vogeltje van Nederland te maken, de ijsvogel.
Het is een moeilijk te spotten vogeltje, maar de cynische slotzin van de beschrijving van de uitgeverij laat weten dat het dankzij de zachter winters van tegenwoordig wel makkelijker wordt een ijsvogeltje te zien.
Ik geloof niet dat ik er ooit eentje in het echt heb gezien, ondanks regelmatige kluwen vogelaars met dikke camera's rond een wak hier aan de rand van de wijk.
De ijsvogel verscheen in november 2025 bij Atlas Contact.
Ik liep net met pleegpup Mano een rondje door de weilanden en we kwamen een kraai tegen die maar niet aan de kant leek te gaan. Ik had het niet direct in de gaten, omdat het dier groot was, maar de smalle kop en de onhandige bewegingen deden me ineens realiseren dat het om een net uitgevlogen jong ging. Paps en mams kraai gingen aardig tekeer toen Mano bijna tegen het dier aanliep. Ik gaf ze snel ruimte. Wist jij dat kraaien onwijs leuke beesten zijn? Wij doneren tijdens de hondenwandelingen soms wat snackjes voor een kraai in de buurt die een gebroken poot heeft gehad. Dat doen we al 5 à 6 jaar. Deze (manke) Nelis heeft inmiddels verderop collega Hadrianus (zit altijd op een bepaald muurtje) en een heel brutale Elektra (haar vaste stek is het elektriciteitshuisje). Ze herkennen je goed en worden niet vervelend, zeker niet naar vreemden.
Nu zijn het kraaien, bij ons vorige huis bouwden we trappetjes, omdat de eendenpulletjes en de logge volwassen ganzen niet uit de betonnen stadsvijver konden komen. De jongen, eendjes, maar ook waterhoentjes en meerkoeten, konden zich in de verder kale vijver nergens verstoppen en werden een voor een opgepikt door reigers, ratten, karpers en meeuwen. Ik kwam nog in de lokale krant omdat ik het laatst overlevende eendje van een nest probeerde snel groot te krijgen door hem extra watervogelvoer te voeren, zodat hij snel zou groene en te groot zou worden voor de rovers. Plofeendje heeft het gered ...
Op mijn leestafel prijken stapels recent aangeschafte boeken. Ze staan daar altijd een tijdje in de samenstelling waarin ze zijn aangeschaft, maar nadat ik deze nieuwe aanwinsten voldoende heb bewonderd, breng ik ze dan toch onder op hun definitieve plekje. Non-fictie, feminisme, natuurboeken, boeken over boeken, literatuur, korte verhalen, alles heeft een specifieke plaats hier in huis. In de stapels van dit moment trof ik een handvol vogelboeken aan en het leek mij leuk eens op zoek te gaan naar meer recente (en minder recente) vogelboeken.
1 Comment
Plofferd! Dat hebben we toen goed gedaan. En de meetkoetjes in de helofytenfilters, die niet meer terug aan boord konden klimmen, waarvoor ik de hele vijver doorgewaad ben om rietstengels om te buiten… Ach toch. En de ganzen die je sissend achterna kwamen als je ze te vriendelijk aankeek… Interesting times!